Haziran ayı enflasyon verisi 3 Temmuz'da açıklanacak ve bu rakam temmuz ayında verilecek memur ile emekli maaş zamlarını nihai hale getirecek. Bağlı Kuruluşlar Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK) ve Bağ-Kur emeklileri için zam oranı şimdiden yüzde 16,60 olarak kesinleşmiş durumda. Memur ve memur emeklileri tarafında ise enflasyon farkı da dikkate alındığında yüzde 12,41 ile 13,56 arasında bir artış bekleniyor. Ekonomistlerin ortalama tahmini doğrultusunda bu rakamlar daha da yükselme potansiyeline sahip.

Emekli ve Memur Maaşlarının Farklı Hesaplama Yöntemi

Türkiye'de emekli ve memur maaşları farklı mekanizmalarla artırılıyor. SSK ve Bağ-Kur emeklilerine ilk yarı yıl boyunca oluşan enflasyon oranının tamamı zam olarak verilir. Yılın ilk beş ayındaki veriler incelendiğinde, ocakta yüzde 4,84, şubatta yüzde 2,96, martta yüzde 1,94, nisanda yüzde 4,18 ve mayısta yüzde 1,71 oranında enflasyon yaşanmıştır. Bu toplamda yüzde 16,60'lık bir fiyat artışına işaret eder.

Memur ve memur emeklileri için hesaplama işlemi daha karmaşıktır. Bu grupta toplu sözleşmeden gelen yüzde 7'lik ikinci yarı zammı ile enflasyon farkı olmak üzere iki kalem yer almaktadır. İlk altı aylık dönemde memurlara yüzde 7'lik sabit zam uygulanacak. Bunun üzerine, önceki yılsonu ile yılın ilk altı ayı arasında yaşanan enflasyonun yüzde 7'yi aşan kısmı da aylıklara eklenecektir. Mevcut hesaplamalara göre bu enflasyon farkı yüzde 5,41 ile 6,13 arasında değişebilir.

Ekonomistlerin Beklentileri ve Olası Zam Oranları

Anadolu Ajansı tarafından yapılan anketin sonuçlarına göre 17 ekonomistin haziran ayı enflasyonuna ilişkin ortalama tahmini yüzde 1,04'tür. Bazı tahminler yüzde 1,2 ile 1,3 bandında yoğunlaşmaktadır. Bu beklentiler gerçekleşmesi halinde emekli ve memur maaş artışları önemli ölçüde yükselecektir.

Ekonomistler tarafından yapılan senaryoya göre:

• SSK ve Bağ-Kur emeklileri temmuz ayında yüzde 17,60 ile 17,81 arasında bir maaş artışı alacak
• Memur ve memur emeklileri yüzde 13,45 ile 13,56 arasında artış alacak
• En düşük emekli aylığı da aynı oranlarda yükseltilecek

Sosyal Yardım Ödemelerine Etkisi

Temmuz ayında belirlenecek memur maaş katsayıları sadece kamu görevlileri ve emeklileri etkilemeyecektir. Engelli aylıkları, evde bakım yardımı ve 65 yaş aylığı gibi sosyal destek ödemeleri de aynı oranda artırılacaktır. Bu nedenle karar, yaklaşık 2 milyon sosyal yardım yararlanıcısını da kapsamaktadır. Söz konusu veriler birleştirildiğinde, etkilenen vatandaş sayısı 25 milyona yaklaşmaktadır.

Milyetvekillerinin Temmuz Zammı ile İlgili Tartışmalar

Parlamento üyelerinin maaş artışları da aynı mekanizmaya tabidir. SGK uzmanlarının hesaplamalarına göre, hem vekillik hem de emekli vekillik aylığı alan milletvekillerinin toplam geliri temmuzda yaklaşık 512 bin liraya ulaşacaktır. Söz konusu kişilerin yalnızca zam farkı olarak cebine koyacağı tutarın 61 bin liraya ulaşması beklenmektedir.

Bu rakam, ülkede ekonomik eşitsizliği gözler önüne sermektedir. Kamu ve özel sektör dahil edildiğinde, bir çalışanın aylık ortalama kazancı yaklaşık 52 bin liradır. Bir başka deyişle, milyonlarca işçi ve memur bir aylık emeğiyle ortalama 52 bin lira kazanabilirken, çift maaşlı bir milletvekilinin temmuz zammı bu ortalama gelir seviyesini aşmaktadır.

"Milyonlarca çalışanın bir ay boyunca üreterek kazandığı ortalama gelirden daha yüksek bir artış, tek kalemde milletvekillerinin gelirine eklenecektir."

Yıl Sonu Enflasyon Beklentileri

Ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentisi ortalaması yüzde 29 olarak hesaplanmıştır. Mayıs ayında yüzde 32,61 seviyesinde bulunan yıllık enflasyonun haziran ayında yüzde 32 civarına gerileyeceği öngörülmektedir. Bu, ikinci yarıda fiyat artışlarının hızının biraz düşeceğini işaret etse de, maaş artışları ile alım gücü arasındaki dengenin halen olumsuz kaldığını göstermektedir.