TBMM Genel Kurulu, 30 Haziran Salı günü başlayacak çalışmalarında yargılama sürelerine ilişkin köklü değişiklikler öngören kanun teklifini ele alacak. Adalet Komisyonu'nca onaylanan 12. Yargı Paketi olarak bilinen düzenleme, mahkemelerin daha hızlı ve verimli işlemesini amaçlıyor. Paketin en çok dikkat çeken hükmü ise miras kalan taşınmazların satış usulünde mirasçılara tanınan öncelik hakkı.

Miras Kalan Mülklerde Mirasçılar Öncelikli

Yeni kanun teklifine göre, ortaklığın giderilmesi kararıyla satışa çıkacak gayrimenkuller için ilk açık artırma yalnızca mirasçılar arasında yapılacak. Bu düzenleme, aile yadigarı niteliğindeki mülklerin gerçek piyasa değerinin yüzde 40 ila 50 oranında altında fiyatlarla yabancı alıcılara satılmasını önlemeyi hedefliyor.

Mevcut hukuki uygulamada, mirasçılar arasında anlaşma sağlanamayan durumlarda mahkemeler gayrimenkulleri herkese açık ihalelerle satışa sunuyordu. Bu yöntem, aile mülklerinin ucuz fiyatlarla kaybedilmesine neden oluyordu. Yeni mevzuatla birlikte ilk ihale sadece mirasçılara açık tutulacak, teklifler muhammen kıymetin en az yüzde 100'ünü bulması şart koşulacak. İkinci ihaleyse taban sınır yüzde 50 olarak belirlenmiş.

Yargılama Sürelerini Kısaltma Mekanizmaları

Pakette miras düzenlemesinin ötesinde, adalet sisteminin hızlandırılmasına dönük geniş kapsamlı değişiklikler yer alıyor. Hukuk davalarında iki duruşma arasındaki süre kısaltılacak, ön inceleme duruşmaları sesli ve görüntülü olarak uzaktan yapılabilir hale getirilecek.

İdare mahkemelerinde yerleşik yargı uygulaması olan davalar heyet yerine tek hakimle karara bağlanacak. Bu adım, karar sürecini önemli ölçüde hızlandırması bekleniyor. Ayrıca, davanın çözümü için gereksiz bilirkişi raporu talep eden hakim ve savcılara disiplin yaptırımı uygulanabilecek.

İcra Takibi ve Mali İşlemlerde Yeni Filtreler

Pakete göre, idare aleyhine verilen alacak kararlarıyla ilgili icra takiplerine yeni bir kontrol mekanizması getirilecek. Alacaklılar doğrudan icra dairesine gitmeden önce ilgili kamu kurumuna başvurması zorunlu olacak. Bu uygulama, kamu tarafından ödenmesi mümkün olan dosyaların gereksiz icra işlemlerine taşınmasını engellemeyi amaçlıyor.

Noter belgeleri artık adli mercilere elektronik ortamda gönderilir hale gelecek. Kamu kuruluşlarının ihalelerde teminat gösterme zorunluluğunun bulunmadığı bilgisi ilanların açıkça yer alması sağlanacak.

İnsan Hakları ve Mülkiyet Hukuku Hükümleri

Paket aynı zamanda ciddi suçlara ilişkin de önemli düzenlemeler içeriyor. İşkence, eziyet ve kamu görevlilerinin kötü muamele suçlarında artık Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı uygulanamayacak. Bu hükümle insan hakları ihlallerini ağır suçlarından muaf tutma imkanı ortadan kaldırılıyor.

Kanun Adalet Komisyonunda yapılan değişikliklerle "IBAN Mağdurları" olarak bilinen dolandırıcılık mağdurlarına yönelik bir düzenleme de eklendi. Banka hesap bilgilerinin yetkisiz kullanımı nedeniyle zarara uğrayanlar için ceza kanununda iyileştirmeler yapılması kararlaştırıldı.

Uzman Erbaş Kanunu Paketinin Ayrıntıları

Genel Kurul'da görüşülecek diğer kanun teklifiyse Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ilişkin düzenlemeleri içeriyor. Sözleşmeli erbaş ve er olarak en az 7 hizmet yılını doldurarak ayrılanlardan nitelik belgesi olanlar, kamu güvenlik pozisyonlarına kontenjan içinde atanabilecek.

Teklife göre, Silahlı Kuvvetler'den ayrılan subaylar -askerlik hizmeti yapanlar hariç- yeniden muvazzaf olarak hizmete alınamayacak. Milli Savunma veya İçişleri bakanlıklarının finansmanıyla tıp ve diş hekimliği fakültelerinden mezun olanlar, yükümlülük sürelerini tamamlamadan ayrılmaları halinde belirlenen süre boyunca mesleklerini icra edemeyecek.