Toyota Motor Corporation ve Joby Aviation, elektrik dikey iniş kalkış uçaklarının ticari üretimine hazırlık yapmak üzere yeni bir ortak girişim kurdu. Yapılan anlaşmaya göre yeni kuruluş olan "Joby Toyota Aero Manufacturing Preparation Company", Toyota tarafından yüzde 51 oranında, Joby Aviation tarafından yüzde 49 oranında sahip olunacak. Şirketler, yaklaşık on yıldır süren stratejik işbirliğini bu adımla sonraki aşamaya taşıyor.

Ortaklığın Yapısı ve Yatırım Detayları

Düzenleyici belgelere göre Toyota, bu ortak girişime bir milyon yirmibinde hisse karşılığında bir milyon yirmibinde dolar yatırım yapacak. Joby Aviation ise dokuzenbinseksan hisse karşılığında dokuzenyüzseksenbin dolar tutarında sermaye katkısında bulunacak. Beş kişilik yönetim kurulu oluşturulmuş olup, Toyota üç yönetici, Joby Aviation ise iki yönetici atayacak.

Anlaşmanın en önemli unsurlarından biri, Joby'nin S4 Serisi hava taksi uçaklarının üretim haklarını bu ortak girişime münhasıran devretmesidir. Şirket ayrıca ilgili fikri mülkiyet haklarında telif ücretsiz lisans sağlayacak. Toyota'nın katkısı ise geliştirilen ortak üretim teknolojilerine telif ücretsiz, önceki dönemde geliştirilen Toyota teknolojilerine ise telif ücretli lisans verilmesi şeklinde olacak.

Toyota'nın Vizyonu ve Stratejik Adım

Toyota'nın Yönetim Kurulu Başkanı Akio Toyoda, açıklamalarında şirketi kuruluşundan beri yönlendiren "herkese mobilite sağlama" felsefesinden bahsetti. Toyoda'ya göre, hava mobilite bu felsefenin gökyüzüne uzanan doğal bir devamı olup, insanların hayatına ve topluma yeni değer katacak. Stratejik ortaklık, her iki tarafın ortak vizyonunu yansıttığını belirten Toyoda, bu işbirliğini gelecek mobilite toplumunun gerçekleştirilmesinde önemli bir adım olarak niteledi.

Joby Aviation'ın kurucu ve genel müdürü JoeBen Bevirt ise, Toyota'nın yaklaşık on yıl boyunca şirketle birlikte olduğunu ve uçak üretimi altyapısı kurmada değerli rehberlik sağladığını vurguladı. Bevirt, iki şirketin ortak güveninin ve gelecek potansiyelinin bu duyuruyla somutlaştığını ifade etti.

Sonraki Aşamalar ve Koşullu Adımlar

Anlaşmanın tamamlanması, Hart-Scott-Rodino Antitröst İyileştirme Yasası kapsamında düzenleyici onayları gerektirmektedir. İşlem ayrıca Amerika Birleşik Devletleri'nde yabancı yatırımlar inceleme komitesinin gözden geçirilmesine tabi tutulabilir. Taraflar, münhasır üretim tedarik sözleşmesi ve diğer ticari düzenlemeler hakkında bir anlaşmaya varmak zorundadır. Söz konusu anlaşmalara varılamaması durumunda, her iki taraf işlemi sonlandırma hakkına sahip.

Toyota'nın daha önceden ilan edilen bir milyon doların ikinci dilimi yatırımı, gelecekteki ticari anlaşmaların imzalanmasına ve yürürlüğe girmesine bağlanmıştır. Gelecek dönemlerde belirlenecek finansal kilometre taşlarına ulaşıldığında, her iki şirket ek sermaye katkılarında bulunacak olup, bu tutarlar yenilenen ortaklık anlaşmasında detaylandırılacaktır.

Pazar Etkisi ve Hisse Performansı

Joby Aviation'ın New York Borsası'nda işlem gören hisseleri, ortak girişim duyurusundan sonra yüzde yedi oranında değer kazandı. Pazar, Toyota gibi küresel ölçekte tanınmış bir otomotiv üreticisinin hava mobilite sektörüne bu ölçüde taahhüt vermesini pozitif karşıladı. Anlaşma, Joby'nin seri üretim kapasitesinin genişletilmesi ve hava taksi uçaklarının sertifikasyon süreçlerinin desteklenmesi açısından önem taşıyor.