Ocak ayında başlatılan 180 günlük yasal inceleme süresi 13 Temmuz'da sonlanırken, ABD'nin yabancı kaynaklardan gümüş ithalatına fiyat tabanı uygulaması bekleniyor. Bu adım, Çin'in ucuz maliyetli üretimine karşı Amerikan madencilik endüstrisini korumayı amaçlıyor. Aynı zamanda gümüş ve bakır fiyatlarının yükseliş trendini hızlandırması olasılığı bulunuyor.

Emtia Milliyetçiliğinin Yeniden Yükselişi

Geçen yılın başında Çin, gümüş ihracatına yönelik yeni kısıtlamalar getirerek bu metali stratejik hammaddeler kategorisine aldı. Bu hamle, küresel emtia piyasalarında "emtia milliyetçiliği" olarak adlandırılan sürecin kapılarını açtı. ABD'nin 13 Temmuz'daki potansiyel tarife kararı, Çin'in hamlelerine karşılık olarak görülüyor.

Stratejik element tedarikinde küresel dinamikler değişmeye devam ediyor. Dünyadaki stratejik elementlerin yaklaşık yüzde 70'i Çin tarafından çıkarılan ve işlenen bu malzemelere olan bağımlılığını kırmak isteyen ABD, yerli madencileri destekleme kararı aldı. Tarife uygulaması, sadece bir ticari koruma önlemi değil, aynı zamanda teknolojik bağımsızlık için kritik bir adım.

Merkez Bankaları Fiziki Gümüşe Yöneliyor

Küresel finansal sistemde önemli bir değişim yaşanıyor. Rusya, Hindistan ve Suudi Arabistan Merkez Bankaları, rezerv varlıklarına fiziki gümüş eklemeye başladı. Bu davranış, gümüşün para olarak yeniden değerlendirildiğinin en güçlü göstergesidir.

Suudi Arabistan özellikle farklı bir yol izledi. Fiziki depolama, taşıma ve sigortalatma maliyetlerinden kaçınmak için borsada işlem gören gümüş fonlarına yatırım yaptı. Bu tercih, merkez bankalarının gümüşü nasıl algıladığını açıkça gösteriyor: güvenli bir değer deposu olarak.

2025 yılında küresel gümüş üretimi 835 milyon ons seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde geri dönüşüm yoluyla piyasaya giren ikincil gümüş arzı ise 200 milyon ons olmuştu. Bu oran, arzın bir kısmının yeniden kullanılandan oluştuğunu gösteriyor.

Dolar Merkezli Sistemin Alternatifleri

Merkez bankalarının gümüş stok yapması, daha geniş bir finansal stratejinin parçası. Küresel borç sorunu derinleşirken, doların küresel ticaret hacmi içindeki payı yüzde 80'den yüzde 57'ye geriledi. Bu gerileme, ihraç ülkelerinin dış ticaret anlaşmalarını dolardan bağımsız yapılandırmaya başladığını gösteriyor.

Fiziki altın ve gümüş stok yapan merkez bankaları, uzun vadede bu metallerin fiyatlarının yükseleceğini öngörüyor. Aynı zamanda itibari paralardan daha güvenli gördükleri bu varlıkları, geleneksel para olarak yeniden değerlendiriyor.

Piyasa Beklentileri ve Riskler

Gümüş fiyatlarının 13 Temmuz'dan sonra hızlı yükselişe geçmesi bekleniyor. ABD'nin tarife uygulaması devreye girerse, Çin'in ucuz maliyetli üretimine karşı rekabet edemeyen Amerikan madencilik hisselerinde sert yükselişler yaşanabilir.

Ancak piyasa riski de yüksek. Geopolitik gerginlikler, savaş ortamındaki barış anlaşmaları ve merkez bankalarının kararları gümüş fiyatlarını oynatabilir. Finans analisti İslam Memiş'in değerlendirmesine göre, yaklaşan haftalarda önemli ekonomik veri açıklamaları, tüm emtia enstrümanlarını etkileyebilecek gelişmelere neden olabilir.