Arizona Çölü'nün kavurucu sıcağında, sıralar halinde dizilmiş binlerce askeri uçak, dünyanın en büyük savaş uçağı depolama ve geri dönüşüm merkezinin sessiz sakinleri olarak bekletiliyor. Resmi adı Davis-Monthan Hava Üssü olan bu kompleks, "The Boneyard" (Uçak Mezarlığı) adıyla bilinir ve Soğuk Savaş döneminden günümüze kadar gökyüzüne hükmetmiş bombardıman uçakları, savaş jetleri ve kargo taşıyıcılarının son durağı konumundadır.

Çöl: Doğanın Mühendislik Ustası

Arizona'nın bu bölgesinin uçakları saklamak için seçilmesi tamamen tesadüfi değil. Aşırı düşük nem oranı ve neredeyse hiç yağmur yağmaması, metal yapıların en büyük düşmanı olan paslanma ve korozyonu tamamen engelle­yor. Her uçak, gövdesine uygulanan özel beyaz koruyucu kaplamayla birlikte çölün kuruluk koşullarında, ilk günkü halleriyle muhafaza ediliyor.

Bu bölgedeki binlerce uçağın her birinin aynı kaderi yoktur. Kimi tamamen sökülerek parçalanır; gövde, motor ve avyonik sistemleri, aktif görevdeki diğer uçaklar için kritik yedek parça kaynağına dönüştürülür. Ancak diğer bir grup uçak farklı bir amaca hizmet eder.

Uyuyan Devler: İhtiyaç Anında Uyanacak Askerler

Kompleksin bir kısmındaki uçaklar, adeta "uyuyan dev" gibi stratejik bekleme durumunda tutuluyor. Bu makineler, olası bir küresel savaş senaryosu veya uluslararası kriz durumunda, uzman teknisyenlerin yapacağı hızlı bir bakım ve onarım süreciyle yeniden hayata döndürülebilir. Motorları ateşlenip, avyonik sistemleri aktive edildikten sonra derhal gökyüzüne çıkabilecek durumda hazır tutuluyorlar. Bu sistem, Amerika Birleşik Devletleri'nin havacılık ve askeri kapasitesinin "sigorta poliçesi" olarak işlev görüyor.

Çöldeki bu sessiz manzara, insanlığın askeri ve teknolojik geçmişinin en devasa anıtı niteliğindedir. Zamanda donmuş gibi görünen bu alan, aslında dünyanın hava güçlerinin gizli bir stratejik rezervini temsil ediyor.

Küresel Savaş Uçağı Trendleri: Rusya'nın Su-35 Oyunu

Davis-Monthan'daki bu eski uçaklar depolanırken, dünya sahnesinde yeni nesil savaş platformları hızla yayılıyor. Rusya tarafından üretilen Su-35 savaş uçağı, uluslararası pazarda önemli bir konumlandırma yapıyor. Birkaç ülke, bu çift motorlu, yüksek manevra kabiliyetine sahip 4++ nesil jeti tedarik etmek için müzakerelerde bulunuyor.

Malezya, stratejik hava gücü modernizasyonu çerçevesinde Rusya'dan 45 adet Su-35 savaş uçağı tedarik etmeye hazırlanıyor. Olası anlaşma gerçekleşirse, bu uçaklar Malezya Kraliyet Hava Kuvvetleri'nin en önemli platform­larından biri haline gelecek. Uzmanlar, çift motorlu yapısı, uzun menzilli görev performansı ve ileri avyonik sistemiyle öne çıkan bu jeti, Asya-Pasifik bölgesindeki caydırıcılık kapasitesini önemli ölçüde artırabileceğini değerlendiriyor.

Tahran'ın Ambisyöz Hava Kuvveti Modernizasyonu

İran ise bu savunma donanımı yarışında daha agresif bir yaklaşım sergiliyor. Amerikan askeri analiz dergisi Military Watch'a göre, Tahran, Rus fabrikasında bakım masraflarını karşılayarak 48 adet Su-35 uçağı satın almıştır. Geçen yıl sızdırılan Rus askeri-sanayi belgeleri, Tahran'dan sipariş üzerine 16 adet Su-35'in üretildiğini ortaya koymuştu.

Rusya Birleşik Uçak Şirketi Genel Müdürü Vadim Badekha, üretim kapasitesini artırma çalışmalarını doğrulamış, yılda ortalama 14 adet üretilen uçakların sayısını yükseltmeyi hedeflediğini belirtmiştir. Su-35 teslimatlarının 2026 yılında başlaması beklenmektedir; ancak Hamadan Hava Üssü'ndeki altyapı hasarı, bu süreci geciktirebilir.

Ayrıca İran, daha eski modeller olan 12 adet Su-30SM2 savaş uçağını da sipariş etmiştir. Bu uçaklar, Su-35'e göre daha ucuz olup bakım masrafları daha düşük, ancak yine de gelişmiş avyonik sistemlere ve uzun menzilli görev kapasitesine sahiptir. 2027 ortalarından itibaren teslimatı beklenen bu filosu, hem saldırı operasyonları hem de pilot eğitim amaçları için kullanılacaktır.

İddialar ve Beklentiler

Bazı Rus askeri kaynaklarına göre, Tahran'ın daha da ileri adımlar atması söz konusu olabilir. Henüz resmi açıklanmasa da, İran'ın Rusya'nın en gelişmiş sistemi olan Su-57 beşinci nesil savaş uçaklarını da sipariş etmeyi düşündüğüne ilişkin işaretler vardır. Ne var ki, bu bilgiler halen spekülasyon düzeyinde kalmaktadır.

Malezya ve İran söz konusu olduğunda, henüz her iki taraftan da resmi ve kesin açıklamalar yapılmamıştır. Müzakerelerin devam ettiği ancak anlaşmaların tasdik edilmediği bilinen bu durum, uluslararası savunma camuoyunda yakından takip edilmektedir.