Danıştay 1. İdari Dava Dairesi, Doğu Anadolu'daki bir tugay komutanının astsubayına yönelik fiziksel saldırısı nedeniyle açılan soruşturmayı "askeri disipline aykırı hareketi disipline etme amacı" gerekçesiyle iptal etti. Kamera kayıtlarında tokatlama ve boğaz sıkma görüntüleri bulunmasına ve astsubayın adli darp raporu almasına rağmen, yüksek mahkeme eylemi disiplin davranışı olarak nitelendirdi. Karar, mahkemenin oy çokluğuyla alınırken, bir üye karşı oy kullanarak fiziksel şiddetin "disiplin" kapsamında değerlendirilemeyeceğini vurguladı.

Olayın Ayrıntıları

Meselenin başında 3 Kasım'da saat 09.45'te yaşanan olay vardır. Kışla garajında bir aracı çalıştıran astsubay üstçavuş, çıkan ses nedeniyle uyanan tugay komutanının öfkesine hedef olur. Odası garaja yakın olan bu general garaja inerek astsubaya "Geri zekalı, aptal, ben sana araç çalışmayacak demedim mi?" şeklinde hakaret etmiştir. Fiziksel şiddet bununla sınırlı kalmaz: general astsubayı tokatlayıp boğazını sıkmıştır.

Kışla güvenlik kameraları olayın her detayını saniye saniye kaydeder. Mağdur astsubay, uğradığı saldırı nedeniyle hastaneye giderek adli darp raporu alır. Astsubayın avukatı İbrahim Yılmaz, bu raporla beraber Milli Savunma Bakanlığı'na şikayetçi dilekçe sunmuştur.

Milli Savunma Bakanlığı'nın Adımı

Bakanlık, alınan şikayeti değerlendirir ve genel hakkında "darp" suçlamasıyla soruşturma izni verir. Ancak aynı dilekçede yer alan "hakaret ve tehdit" suçlamalarında maddi delil olmadığı gerekçesiyle soruşturma izni vermemeye karar verir. Avukat Yılmaz, bakanlığın verilmeyen bu soruşturma izninin kaldırılması için Danıştay'a müracaat eder.

Bakanlık, dönemin basın açıklamasında konu hakkında şu ifadeleri kullanır:

"Türk Silahlı Kuvvetlerinde müesses disiplinin muhafazası ve idamesi olmazsa olmazdır. Söz konusu olay ile ilgili soruşturma izni Bakanlığımızca verilmiştir. Türk Silahlı Kuvvetlerinde disipline ve kanunlara aykırı hareket eden kim olursa olsun rütbesine ve makamına bakılmaksızın gereken yapılır."

Danıştay'ın Tartışmalı Kararı

Davanın Danıştay aşamasında beklenmedik bir gelişme yaşanır. Generalin kendisi de Danıştay'a müracaat ederek bakanlığın verdiği soruşturma izninin iptal edilmesini talep eder. Danıştay 1. İdari Dava Dairesi, hem astsubayın hem de generalin taleplerine bakarak karar verir.

Mahkemenin bulgularına göre, generalin şiddetli eylemi "tugay komutanının, şikayetçinin askeri disipline aykırı hareketini disipline etmek maksadıyla yakasından tutarak ittiği" şeklinde tanımlanır. Bu çerçevede mahkeme, eylemin "müessir fiil (darp) kast ve yoğunluğuna ulaşmadığını" ileri sürer ve soruşturma iznini kesin olarak iptal eder.

Karşı Oy ve Eleştiriler

Mahkemenin oy çokluğuyla aldığı bu kararına karşı, bir üye şerh (karşı oy) yazacak kadar muhalif bir duruş sergiler. Karşı oy kullanan üye, adli muayene raporunun fiziksel şiddeti açıkça ispatladığını belirtir. Tokatlama ve boğaz sıkmanın doğrudan vücut bütünlüğünü hedef alan eylemler olduğunu vurgulayarak, bu şiddetin "disiplin davranışı" olarak nitelendirilemeyeceğini öne sürer.

Astsubayın avukatı İbrahim Yılmaz, karar sonrasında sert açıklamalar yaparak, mahkemenin bu kararıyla asker kışlalarında üstünlerin hukuku öncelemesine olanak tanındığını ileri sürmüştür. Avukat, kamera kayıtları ve tıbbi raporun görmezden gelindiğini vurgulayarak Danıştay'ın "hukuk tarihine geçecek nitelikte" bir karar aldığını söylemiştir.

Daha Geniş Bağlam: TSK'daki Diğer Disiplin Kararları

Bu karar, Türk Silahlı Kuvvetleri'ndeki son dönem disiplin uygulamalarında bir çelişki ortaya koymaktadır. Aynı dönemde idare mahkemelerine sunulan başka bir davalarda, mezuniyet töreninde subay andı okuyup "Mustafa Kemal'in askerleriyiz" dedikleri gerekçesiyle beş genç teğmen TSK'dan ihraç edilmiş, idare mahkemeleri bu kararları onaylamıştır. Danıştay'ın generalin darp eylemini "disiplin" olarak görmesi, bu kapsamda yapılan tasfiyelerle kıyaslandığında kamuoyunda haklı eleştiriler yükseltmektedir.